Post | July 2019 | 4 min gelesen

Zijn jongeren te druk om vrijwilligerswerk te doen?

Geschrieben von Louise de Sadeleer
Jongeren vrijwilligers MiniMysteryland

Spoiler: nee! Zó werf je jonge vrijwilligers


Het is voor bijna alle vrijwilligerscentrales en non-profitorganisaties een probleem: het tekort aan jonge vrijwilligers. Uit onderzoek blijkt dat ‘te druk zijn’ voor jonge mensen de voornaamste reden is om vrijwilligerswerk links te laten liggen. Onzin, zegt Stichting 10,000 HOURS. “Als jongeren zeggen dat ze te druk zijn, vinden ze dat wat jij aanbiedt gewoon niet interessant genoeg.”


Onlangs liet onderzoek onder 3000 studenten van de Hogeschool Windesheim zien dat zeven op de tien studenten vaak tot zeer vaak prestatiedruk ervaart. Studievertraging oplopen heeft sinds de invoering van het leenstelsel in 2015 financiële consequenties gekregen. De eisen die werkgevers aan afgestudeerden en young professionals stellen zijn niet minder geworden. En een stukje ‘fear of missing out’, mede dankzij sociale media, leidt ertoe dat veel studenten en jonge werkenden ook nog drukke sociale levens onderhouden. 


Het ministerie van Onderwijs gaat de komende tijd uitgebreid onderzoek doen naar psychische problemen onder studenten. De minister wil weten of de mentale druk onder hen de afgelopen jaren inderdaad is toegenomen (jonge werkenden worden helaas niet onderzocht).


Geen wonder dat veel jonge mensen aangeven het te druk te hebben om zich in te zetten als vrijwilliger. Maar het is belangrijk om te realiseren dat het beeld bijna tien jaar geleden niet anders was. In een enquête van BBC Radio 5 in het Verenigd Koninkrijk – we hebben het hier over 2010 – gaf 60 procent van de 25- tot 34-jarigen aan te druk te zijn om vrijwilligerswerk te doen. Onder de leeftijdsgroep van studenten, 18- tot 24-jarigen, was dat 29 procent. 


Bedenk daarbij dat het in Nederland al heel lang zo is dat mensen tussen 35 en 45 jaar – die jaren worden beschouwd als de drukste tijd van het leven – het meest vrijwilligerswerk doen: 60 procent van deze leeftijdscategorie is vrijwilliger. Druk zijn betekent dus niet automatisch dat iemand geen vrijwilligerswerk wil of kan doen. Het is aan vrijwilligersorganisaties zelf om jonge mensen te overtuigen dat vrijwilligerswerk meer prioriteit moet krijgen in hun (drukbezette) leven. 


Maar hoe dan?


Volgens onderzoekers van de Universiteit van Kent kan dat onder meer door jongeren al vroeg te benaderen, nog voordat ze in het examenjaar van de middelbare school zitten. Op dat moment heeft aanmoediging van vrijwilligerswerk door de school het sterkste effect (dat geldt voor alle leerlingen, ongeacht sociale klasse en migratie-achtergrond). Als organisaties in de derde, vierde en vijfde klassen voorlichting komen geven en vacatures delen – liefst in gezelschap van jonge vrijwilligers waar leerlingen zich mee kunnen identificeren – is de kans het grootst dat er scholieren geworven worden. Als de relatie tussen vrijwilliger en organisatie eenmaal gelegd is, is de kans ook groter dat een jongere zich tijdens studie en werkende leven blijft inzetten als vrijwilliger.


En er zijn gelukkig meer manieren om als organisatie jongeren voor je te winnen. Stichting 10,000 HOURS, gevestigd in Amsterdam, is daar heer en meester in. De organisatie weet honderden jonge mensen te strikken voor hun vrijwilligersdagen rondom grote festivals. 


“Wij hebben juist het idee dat jongeren meer dan ooit bereid zijn om aan vrijwilligerswerk te doen. Jonge mensen staan op voor wat ze belangrijk vinden en leven bewuster dan de generaties boven hen”, vertelt programmamanager Jeske Eekelaar. “Als jongeren zeggen dat ze te druk zijn voor vrijwilligerswerk, dan vinden ze dat wat jij aanbiedt gewoon niet interessant genoeg.”








Maar hoe maak je vrijwilligerswerk dan zo interessant mogelijk voor studenten en jonge werkenden? 10,000 HOURS heeft een aantal best practices


  • Richt je op een specifieke community


Zo organiseert 10,000 HOURS haar vrijwilligersdagen rondom festivals. Fans en trouwe bezoekers van die festivals worden benaderd met een propositie waar ze per definitie al een klik mee hebben: ze doen een activiteit met gelijkgestemden in de sfeer van het bewuste festival, inclusief bijpassende muziek. Zo is er The Projeqt, dat samen met festivalorganisator Q-dance georganiseerd wordt. Hardstyle- en hardcore-liefhebbers zetten zich die dag op verschillende locaties in Nederland in om woonzorgcentra voor kwetsbare jongeren op te knappen. Dit jaar waren er maar liefst 500 jonge vrijwilligers aanwezig. Ook Mini Mysteryland is een goed voorbeeld: liefhebbers van dat festival komen een dag lang klussen op een zorgmanege, achteraf is er een silent disco.


Eekelaar: “Muziek is de verbindende factor. We communiceren via de festivalorganisatoren met de doelgroep, zodat de oproep tot vrijwilligerswerk van een gewaardeerde en bekende partij komt. Van tevoren kijken we heel goed naar wat bezoekers naar een specifiek festival trekt. Die kenmerken laten wij dan terugkomen op een vrijwilligersdag. Waar de fanbase van Q-dance een sterke hands-on mentaliteit heeft, is de achterban van Mysteryland meer artistiek en kleurrijk. Daar spelen we qua activiteit op in.”


  • Maak vrijwilligerswerk incidenteel


De projecten van 10,000 HOURS vinden in principe allemaal eens per jaar plaats. Jongeren die geïnteresseerd zijn in vrijwilligerswerk, of bij wie de interesse misschien nog een beetje moet groeien, voelen zich niet gedwongen om zich meteen structureel in te zetten. “We maken ze op zo’n dag lekker. We gooien er een festivalsausje overheen, maar in de kern is het toch echt vrijwilligerswerk. Zo geven we ze de kans om te beseffen: ‘hoe leuk is dit’?”, aldus Eekelaar.


  • Laat jongeren bijdragen met hun skills


Vrijwilligerswerk kan een hoop betekenen voor het opbouwen van een goed CV. Dat weten jongeren, maar daarmee trek je ze nog niet over de streep. Het wordt voor jonge mensen pas echt interessant als ze hun eigen talenten en vaardigheden kunnen inzetten en zich zo kunnen ontwikkelen als professional. “Laat ze bijdragen waar ze goed in zijn. Een beginnend ICT’er kan een website bouwen of helpen programmeren, een student communicatiewetenschap kun je een persbericht laten schrijven”, zegt Eekelaar. “Zo wordt vrijwilligerswerk zelfontplooiing en ontstaat er sneller intrinsieke motivatie. Dan komen ze wel vaker terug dan eens per jaar.”